Datblygu ceirch i wella iechyd pobl ac anifeiliaid (Ysgoloriaeth MPhil)

Datblygu ceirch i wella iechyd pobl ac anifeiliaid

Prifysgol Aberystwyth, IBERS

ID y Prosiect: AUM30004
Tâl blynyddol: £11,472
Dyddiad cau ar gyfer Ceisiadau: 30 Awst 2018

Cnwd a ddefnyddir at lawer o wahanol ddibenion yw ceirch (Avena satvia L.) gan gynnwys bwyd sy’n llesol i iechyd pobl, porthiant o ansawdd uchel i anifeiliaid, a deunydd crai ar gyfer prosesau diwydiannol. Mae ceirch hefyd yn gallu tyfu mewn amrywiaeth eang o fathau o bridd ac maent yn gwneud yn well ar briddoedd ymylol na mathau eraill o rawnfwydydd sy’n dwyn grawn bychain. Dyna pam mae cryn ddiddordeb mewn cynyddu’r rhan y mae ceirch yn ei chwarae yn y gadwyn fwyd. Mae gwerth y farchnad am rawnfwydydd ceirch poeth ym Mhrydain yn fwy na £160 miliwn. Mae gan IBERS enw da rhyngwladol am ddatblygu amrywiadau newydd o geirch; yn IBERS y datblygwyd mwy na 65% o farchnad hadau ceirch Prydain. Mae’r dreftadaeth gyfoethog honno yn golygu bod gennym lu o adnoddau genynnol unigryw, sy’n cynnwys llinachau bridio datblygedig, mathau brodorol, amrywiadau hanesyddol a rhywogaethau gwyllt cysylltiedig, yn ogystal â phoblogaethau arbrofol a ddatblygwyd i graffu ar nodweddion sydd o ddiddordeb ac i hwyluso dethol y nodweddion hynny.

Mae gan geirch lawer o geramidau (CM) a ddefnyddir yn gynhwysion gweithredol gwerthfawr mewn cynnyrch gofal croen a gwallt i adnewyddu’r ceramidau mewndarddol sy’n lleihau wrth inni heneiddio. Math o lipid yw ceramidau, a wneir o fath o sffingosin gydag asid brasterog. Maent yn doreithiog mewn cellbilenni, yn rhan o’r adeiladwaith, ond maent hefyd yn chwarae rhan yn y llwybrau sy’n cludo’r signalau sy’n rheoli gwahaniaethu ac amlhau celloedd, a hefyd signalau marwolaeth raglenedig celloedd. Profwyd bod echdyniadau o lipidau ceirch yn newid mynegiadau genynnol ac yn ysgogi gwahaniaethu a syntheseiddio ceramidau mewn ceratinosytau dynol, ac mae hynny’n gallu gwella sut mae’r croen yn gweithredu.

Mae’r dystiolaeth sydd ar gael inni yn amlygu’r ffaith bod gennym gyfle mawr i ychwanegu gwerth sylweddol at geirch drwy ynysu lipidau a’u meintioli fel cynhwysion gweithredol yn y gadwyn fwyd neu at ddefnydd y diwydiant cosmeteg. Ond byddai’r datblygiadau masnachol hyn yn dibynnu ar i) sicrhau sylfaen o dystiolaeth o fioweithrededd, ii) pwyso a mesur yr amrywiaeth sydd o ran y maint o CM a lipidau polar eraill, gan gynnwys emylsyddion naturiol (DGDG ac MDDG) mewn ceirch, iii) datblygu dulliau echdynnu a’u mireinio i’r eithaf a iv) datblygu dulliau o fesur lipidau polar, gan gynnwys CM, sydd yn rhad ac yn gallu ymdrin â swmp mawr o ddeunydd, er mwyn eu defnyddio i ffenoteipio rhaglenni bridio ceirch yn y dyfodol. Bydd y prosiect hwn yn creu gwybodaeth newydd i lenwi’r gagendor sydd yn ein gwybodaeth am y materion hyn, sef:

  • Defnyddio’r technegau diweddaraf ar sail HPLC, yn ogystal â sbectrometreg màs fanwl-gywir ar raddfa fawr, er mwyn pennu sut mae genynnau a ffactorau amgylcheddol yn dylanwadu ar CM a dosbarthau eraill o lipidau mewn ceirch.
  • Cydweithio ag Oat Services Ltd. sydd wedi datblygu dulliau o echdynnu ceramidau a ffracsiynau hydawdd lipidau eraill.

Bydd y prosiect hwn yn cynhyrchu gwybodaeth newydd i ymdrin â’r meysydd isod lle mae angen mwy o wybodaeth:

  • Pa ffactorau genynnol ac amgylcheddol sy’n dylanwadu ar y maint o geramidau a dosbarthau eraill o lipidau sydd mewn ceirch?
  • Pa ddulliau a thechnolegau y gellir eu defnyddio i echdynnu ceramidau mewn modd economaidd o wahanol organau ceirch i’w defnyddio yn y gadwyn fwyd, mewn diwydiannau cosmeteg ac ar gyfer iechyd anifeiliaid?
  • Gwahanu ac ynysu’r ffracsiynau polar i gynorthwyo â phrosesau hybu iechyd penodol a/neu ddatblygu emylsyddion naturiol o fewn systemau emylsiwn bwydydd neu gosmetig.

Ymdrinnir â’r cwestiynau hyn ar sail y gweithgareddau hyn:

    1. Datblygu a dilysu dulliau ffracsiynu lipidau polar sy’n gallu ymdrin â swmp mawr o ddeunydd, gan gynnwys is-setiau isomerau ac analogau o echdyniadau masnachol sy’n amrywio rhwng 5% a 95% o lipidau polar, gan gynnwys cymariaethau â rhywogaethau eraill.
    2. Dod o hyd i ffyrdd o allu ynysu ac echdynnu ffracsiynau lipidau penodol, gan gynnwys defnyddio deunydd â phigmentau yn arwain at y posibiliad o weithio ar raddfa fwy.
    3. Dadansoddir samplu o fridiau a dyfir mewn sawl lleoliad er mwyn cael manylion o’u cynnwys o ran ffracsiynau lipidau polar

Mae’r Ysgoloriaeth Sgiliau Economi Gwybodaeth (KESS 2) yn fenter sgiliau lefel uwch Cymru gyfan a arweinir gan Brifysgol Bangor ar ran y sector AU yng Nghymru. Fe’i cyllidir yn rhannol gan raglen cydgyfeirio Cronfa Gymdeithasol Ewropeaidd (ESF) ar gyfer Gorllewin Cymru a’r Cymoedd.

Mae’n rhaid i’r ymgeiswyr fyw yn ardal cydgyfeirio Cymru (Gorllewin Cymru a’r Cymoedd) pan fyddant yn gwneud cais, a dylen nhw fod â’r hawl i weithio yn y rhanbarth wrth gymhwyso. Dylai fod gan ymgeiswyr radd dosbarth cyntaf neu 2:1 da mewn pwnc perthnasol, a dylent fod mewn sefyllfa i gychwyn ar yr ysgoloriaeth ymchwil erbyn diwedd 1 Hydref 2018. Mae rhan o gyllid y prosiect yn dod o Gronfa Gymdeithasol Ewrop (ESF) drwy law rhaglen Cydgyfeirio’r Undeb Ewropeaidd, a weinyddir gan Lywodraeth Cymru. Mae Ysgoloriaethau MPhil KESS yn cael eu dyfarnu ar y cyd â phartneriaid allanol. (Mae gwneud cais yn ddigon, nid oes angen i ymgeiswyr chwilio am bartneriaid).

Er mwyn gwneud cais, dylech anfon y ddogfennaeth ganlynol i’r Swyddfa Derbyn Graddedigion (cyfeiriad isod) erbyn 30 Awst 2018.

 

  1. Ffurflen Gais am Raglen Ymchwil, dau ganolwr. Cewch lawrlwytho’r ffurflen gais a’r ffurflenni geirda o http://www.aber.ac.uk/en/postgrad/howtoapply/

 

  1. Ffurflen gais KESS wedi’i llenwi (rhowch y cyfeirnod AUM30004 yn y blwch ar y dde ar frig y ffurflen) a CV diweddar. Cewch lawrlwytho’r ffurflenni cais o’r dolenni cyswllt isod.

https://www.aber.ac.uk/cy/rbi/business/services/initiatives/kess/lleoliadauysgoloriaethaffurflennicaiscyfredolcurrentscholarshipvacanciesandapplicationforms/

 

  1. Cynnig MPhil, hyd at 1,000 o eiriau, lle y byddwch yn manylu am eich profiad a’ch diddordebau a disgrifio pam rydych chi’n ymgeisydd da i’r ysgoloriaeth ymchwil hon. Cyfeiriwch at Ddisgrifiad y Prosiect yn y ddolen isod.

 

Gwerth yr Ysgoloriaeth: £11,472 (gan gynyddu yn unol â chwyddiant am y ddwy flynedd ganlynol). Bydd arian ychwanegol ar gyfer pob ysgoloriaeth am gostau teithio, offer a hyfforddiant i’ch helpu â’ch ymchwil. Nid yw deiliaid Ysgoloriaethau MPhil KESS yn talu ffioedd.

Amser: Amser llawn am 1 blynedd. (Rhaid cyflwyno traethodau ymchwil erbyn 3mis ar ôl yr 1 blynedd astudio a ariannwyd).

Hyfforddiant: Mae’n orfodol i bob ysgolhaig KESS gael y Cymhwyster Datblygu Sgiliau Ôl-raddedig (PSDA). Mae’r PSDA yn werth 60 credyd, ac mae’n gymhwyster ychwanegol ar ben yr MPhil.

Pwy sy’n cael ymgeisio: Er mwyn cael ysgoloriaeth KESS, rhaid i chi fod yn preswylio, ar ddechrau’r ysgoloriaeth, yn Ardal Gydgyfeirio Cymru, ac mae rhaid i chi allu cymryd cyflogaeth yn yr ardal Gydgyfeirio pan fyddwch wedi cwblhau’r ysgoloriaeth.

Dyma’r siroedd yng Nghymru sydd yn yr Ardal Gydgyfeirio:

Ynys Môn
Gwynedd
Conwy
Sir Ddinbych
Ceredigion
Sir Gaerfyrddin
Sir Benfro
Abertawe
Castell Nedd Port Talbot
Pen-y-bont ar Ogwr
Rhondda Cynon Taf
Caerffili
Torfaen

Am feini prawf pellach sy’n gysylltiedig â’r prosiectau unigol, gweler manylion y prosiectau unigol uchod.

Os hoffech wneud ymholiadau anffurfiol, cewch gysylltu â Dr Ifat Parveen Shah yn ifp@aber.ac.uk   neu 01970 823216.

Cyfeiriad ar gyfer ceisiadau:

Swyddfa Derbyn Graddedigion
Canolfan Croesawu Myfyrwyr
Prifysgol Aberystwyth
Aberystwyth
SY23 3FB

Dyfynnwch y Cyfeirnod AUM30004

Dyddiad cau am geisiadau 30 Awst 2018