{"id":3199,"date":"2017-09-23T10:00:21","date_gmt":"2017-09-23T09:00:21","guid":{"rendered":"https:\/\/kess2.ac.uk\/?p=3199"},"modified":"2017-10-23T10:45:15","modified_gmt":"2017-10-23T09:45:15","slug":"understanding-our-oceans","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/understanding-our-oceans\/","title":{"rendered":"Deall ein moroedd: Sut mae pysgod yn nofio, ac i ble?"},"content":{"rendered":"

Mae Ysgolion\u00a0Gwyddorau Eigion,\u00a0Peirianneg Electronig\u00a0a\u00a0Chyfrifiadureg\u00a0Prifysgol Bangor, ar y cyd \u00e2 chwmni partner ‘Tidal Lagoon Power’ yn chwilio am fyfyriwr cyfrifiadureg<\/a> i’w helpu i adeiladu cerbyd annibynnol a fydd yn ateb cwestiynau sydd wedi bod yn boen i ecolegwyr a gwyddonwyr pysgodfeydd ers blynyddoedd – sut mae pysgod yn nofio, ac i ble? Mae’r project newydd a ddatblygir gan SEACAMS, Prifysgol Bangor, ac a gyllidir gan\u00a0KESS 2, yn bwriadu olrhain pysgod bach y m\u00f4r i ddeall i ble mae pysgod yn nofio, mewn ffordd a ddefnyddiwyd gyda siarcod mawr yn unig yn y gorffennol.<\/p>\n

Mae’r project wedi tarddu o ddiddordeb y ‘Tidal Lagoon Power’ mewn clustnodi safleoedd penodol o amgylch y byd i ddefnyddio grym llanw i gynhyrchu trydan.<\/p>\n

Er mwyn deall ecoleg yr ardal a chael cydsyniad ar gyfer unrhyw ddatblygiad, mae’n rhaid cynnal asesiad effaith amgylcheddol.\u00a0 Rhan o hyn fyddai deall patrymau ymfudol eog, brithyll y m\u00f4r a rhywogaethau d\u0175r arfordirol eraill.<\/p>\n

\"Saithe

Morlesiaid a chwithyniaid glas<\/p><\/div>\n

Gyda’r dechnoleg a ddefnyddir ar hyn o bryd, mae tagiau’n cael eu gosod ar bysgod sy’n rhyddhau signal a anfonir at dderbynyddion acwstig sydd wedi eu hangori ar wely’r m\u00f4r er mwyn ceisio olrhain symudiadau pysgod wrth iddynt symud drwy’r ardal.\u00a0 Mae’r dull hwn yn ddrud ac yn heriol yn logistaidd, gan roi ciplun yn unig ar symudiadau gwirioneddol y pysgod.<\/p>\n

Bu i ‘Tidal Lagoon Power’, sydd \u00e2 diddordeb mewn edrych ar ddulliau ymchwil amgen i ymdrin \u00e2’r broblem hon, gydweithio gyda th\u00eem SEACAMS ym Mhrifysgol Bangor, i edrych ar y defnydd o gerbydau tanddwr annibynnol (Autonomous Underwater Vehicles<\/em>\u00a0– AUVs) i olrhain pysgod. \u201cRydym ni’n gweld hyn fel y dyfodol mewn olrhain pysgod, ac os allwn ni ddatblygu ateb nad ydyw’n costio llawer, mae potensial anferthol i wyddoniaeth y tu hwnt i’n projectau ni a photensial gwirioneddol ar gyfer masnacheiddio. Rydym ni’n awyddus iawn datblygu, profi a defnyddio’r dechnoleg hon mor fuan ag sy’n bosib, a chyda’r t\u00eem gwych a roddwyd at ei gilydd gan SEACAMS a Phrifysgol Bangor, mae hyn yn bendant yn bosibl.\u201d<\/p>\n

Mae siarcod mawr wedi cael eu tracio’n llwyddiannus gan ddefnyddio’r math yma o dechnoleg, a bydd y project hwn yn gobeithio edrych a ellir defnyddio hyn gyda physgod ymfudol bychain megis brithyll y m\u00f4r a rhywogaethau arfordirol eraill.<\/p>\n

Bydd yr AUV yn tracio gan ddefnyddio acwsteg, ac ar \u00f4l iddo gloi ar signal y tag y mae’r pysgod yn ei gludo, bydd yn symud y tu \u00f4l i’r pysgod gan gofnodi ei safle wrth iddo fynd ar ei hynt, gan roi darlun llawnach o sut mae’r pysgod yn defnyddio ardal.\u00a0 Mae’r gwyddonwyr yn gobeithio y bydd y cerbyd hwn yn gallu tracio pysgod am nifer o ddiwrnodau.<\/p>\n

Mae deall sut mae pysgod yn symud o gwmpas yn ein moroedd wedi bod yn fwlch mewn gwybodaeth sydd wedi bod yn her i ecolegwyr am flynyddoedd; Dywedodd Jenny Whitmore, Ymchwilydd yn yr Ysgol Gwyddorau Eigion:<\/p>\n

\u201cMae gan y project hwn botensial mawr i ateb cwestiynau’n gysylltiedig \u00e2 chadwraeth rhywogaethau gwarchodedig, stoc ac asesiadau o gynefinoedd, cynllunio morol ac ecoleg pysgodfeydd; gobeithiwn y gellir defnyddio’r dechnoleg yr ydym yn ei datblygu gydag amrywiaeth o rywogaethau mewn amryw o wahanol amgylchfeydd.\u201d<\/p>\n

Dywedodd Dr Iestyn Pierce o’r Ysgol Peirianneg Electronig:<\/p>\n

\u201cMae’n gyffrous iawn meddwl y bydd un o’n myfyrwyr yn llenwi’r bwlch gwybodaeth sy’n bodoli yn y maes hwn, ac y gallem baratoi’r ffordd i gael mwy o ddealltwriaeth o fyd cyfrinachol pysgod.\u201d<\/p>\n

Ychwanegodd Dr Bill Teahan o’r Ysgol Cyfrifiadureg:<\/p>\n

“Bydd yr ymgeisydd llwyddiannus ar gyfer y project cyffrous hwn yn ysgrifennu meddalwedd arloesol ac yn gweithio gyda gwyddonwyr o wahanol ddisgyblaethau i gyflwyno’r dechnoleg”.<\/p>\n

Mae cydweithwyr academaidd eraill, ym Mhrydain a thramor, mewn trafodaeth \u00e2’r t\u00eem, sy’n bwriadu dod ag arbenigedd at ei gilydd ar bob elfen o’r project cyffrous hwn. Mae RS Aqua, partner masnachol sy’n arbenigo mewn offer m\u00f4r a chyfarpar acwstig, yn darparu offer a chyngor technegol wrth i’r project symud yn ei flaen.<\/p>\n

Mae Ysgoloriaethau Sgiliau\u2019r Economi Wybodaeth (KESS 2) yn fenter sgiliau uwch i Gymru gyfan sy\u2019n cael ei arwain gan Brifysgol Bangor ar ran y sector AU yng Nghymru. Fe\u2019i cyllidir yn rhannol gan raglen Cydgyfeiriant Cronfa Gymdeithasol Ewrop Llywodraeth Cynulliad Cymru ar gyfer Gorllewin Cymru a\u2019r Cymoedd.<\/p>\n

Eisiau cymryd rhan yn y prosiect cyffrous hwn?<\/strong><\/h3>\n

Cewch fanylion llawn am yr efrydiaeth MRes blwyddyn a gyllidir gan KESS 2 yma: https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/buk2129\/
\n<\/a>Y dyddiad cau yw hanner-nos ar\u00a01af Rhagfyr 2017<\/strong><\/p>\n

I gael rhagor o fanylion e-bostiwch KESS2@bangor.ac.uk<\/a> neu ffoniwch 01248 382162.<\/p>\n

\n

Stori a gyhoeddwyd yn wreiddiol ar dudalen newyddion Prifysgol Bangor, 7 Awst 2017<\/em>
\nhttps:\/\/www.bangor.ac.uk\/news\/diweddaraf\/deall-ein-moroedd-33006<\/a><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mae Ysgolion\u00a0Gwyddorau Eigion,\u00a0Peirianneg Electronig\u00a0a\u00a0Chyfrifiadureg\u00a0Prifysgol Bangor, ar y cyd \u00e2 chwmni partner ‘Tidal Lagoon Power’ yn chwilio am fyfyriwr cyfrifiadureg i’w helpu i adeiladu cerbyd annibynnol a fydd yn ateb cwestiynau sydd wedi bod yn boen i ecolegwyr a gwyddonwyr pysgodfeydd ers blynyddoedd – sut mae pysgod yn nofio, ac i ble? Mae’r project newydd a… Darllen mwy »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3203,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[273,286,303,304,290,293,305],"class_list":["post-3199","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news","tag-bangor-university","tag-business","tag-computer-science","tag-electronic-engineering","tag-mres","tag-scholarship","tag-software-engineering"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3199","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3199"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3199\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3257,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3199\/revisions\/3257"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3203"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3199"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3199"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}