![\"\"](\"https:\/\/kess2.ac.uk\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Website_-News-Featured-Image-1.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
Mae myfyriwr PhD KESS 2 Prifysgol Bangor, Ashley Hardaker, a basiodd ei viva PhD yn ddiweddar, wedi cyhoeddi ail bapur o’i PhD yn y cyfnodolyn Ecosystem Services<\/em> (Factor Effaith 6.33). Mae’r papur hwn yn gwerthuso canlyniadau posibl ystod o ddulliau arbed tir a rhannu tir i gynyddu gorchudd coed ar werth economaidd gwasanaethau ecosystem a ddarperir gan ucheldiroedd Cymru.<\/strong><\/p>\n Pori defaid a gwartheg dwysedd isel yn bennaf yw defnydd tir yn ucheldiroedd Cymru, sy’n cynnal bywoliaethau nifer fawr o ffermwyr. Cydnabyddir bod ehangu gorchudd coed ar dir amaethyddol a ddefnyddir ar gyfer pori da byw mewn ardaloedd ucheldirol yn fecanwaith posibl ar gyfer gwella’r modd y darperir gwasanaethau ecosystem cyhoeddus, h.y., y buddion ehangach y mae cymdeithas yn eu cael o ardaloedd yr ucheldir. Fodd bynnag, nid yw plannu coed ar dir amaethyddol yn cael ei groesawu’n gyffredinol gan ffermwyr nad yw eu blaenoriaethau yn aml yn priodi \u00e2 thargedau plannu coed sy’n cael eu gyrru gan bolisi a natur hanesyddol coedwigo mewn ardaloedd ucheldir gan ddefnyddio planhigfeydd conwydd ar raddfa fawr.<\/p>\n Er y cydnabyddir fod plannu coed ar dir amaethyddol yn fuddiol ar gyfer atafaelu carbon a lliniaru llifogydd, mae llawer o\u2019r dystiolaeth hon yn seiliedig ar ddisodli cynhyrchu amaethyddol \u00e2 choed, a elwir yn ddulliau \u2018arbed tir\u2019 o ran cynyddu gorchudd coed. Gallai dulliau ‘rhannu tir’, sy’n mabwysiadu ffurfiau integredig o orchudd coed megis darnau bach o goetir fferm a systemau amaeth-goedwigaeth (lle mae coed a da byw neu gnydau yn cael eu cynhyrchu ochr yn ochr), hefyd wella’r modd y darperir gwasanaethau ecosystem. Yn y papur hwn, cymharodd Ashley sut mae mabwysiadu dulliau arbed tir a rhannu tir yn eang yn effeithio ar ddarparu gwasanaethau ecosystem. Nod y papur hwn yw rhoi mwy o naws i’r ddadl ynghylch defnyddio tir yn y dyfodol mewn tirweddau amaethyddol yn yr ucheldir.<\/p>\n Mae modelu Ashley yn awgrymu y gallai mabwysiadu arbed tir yn eang, hy, coedwigo tir a disodli amaethyddiaeth, sicrhau’r cynnydd uchaf mewn buddion gwasanaethau ecosystem cyhoeddus (+ \u00a3 2.06 biliwn), ond ar gost i’r buddion darparu (- \u00a3 17.13 biliwn) yn deillio o gynhyrchu amaethyddol. Mewn cyferbyniad, gallai mabwysiadu dulliau rhannu tir yn eang (h.y., systemau amaeth-goedwigaeth) arwain at y cynnydd cyffredinol mwyaf mewn buddion gwasanaeth ecosystem (+ \u00a3 2.62 biliwn). Cyflawnir y cynnydd hwn mewn budd-daliadau trwy godiadau mewn buddion preifat fel cynhyrchu da byw a phren, a hefyd trwy gynnydd mewn buddion cyhoeddus fel dal a storio carbon. Mae canfyddiadau allweddol y papur hwn yn ddeublyg. Mae dulliau rhannu tir yn darparu cymysgedd o fuddion yn y fan a’r lle sy’n cefnogi ffermwyr (dim ond angen addasiadau bach i’r systemau ffermio cyfredol) a buddion ex-situ<\/em> sy’n cefnogi cymdeithas. Mewn cyferbyniad, mae dulliau arbed tir yn darparu buddion ex-situ<\/em> yn bennaf sy’n cefnogi cymdeithas a buddion in-situ<\/em> sy’n debygol o fod angen sifftiau bywoliaeth mawr i ffermwyr.<\/p>\n Cefnogir prosiect ymchwil PhD Ashley gan KESS 2, Cronfeydd Cymdeithasol Ewropeaidd (ESF) trwy Lywodraeth Cymru a\u2019i bartner cwmni Coed Cymru CYF. Mae’r prosiect yn gydweithrediad diwydiant gyda th\u00eem goruchwylio wedi’i leoli ym Mhrifysgol Bangor (Dr Tim Pagella a Dr Mark Rayment) a Gareth Davies (Coed Cymru CYF).<\/p>\n Y papur cyhoeddedig llawn yw \u201cEffeithiau gwasanaeth ecosystem a dis-wasanaeth cynyddu gorchudd coed ar dir amaethyddol trwy arbed tir a rhannu tir yn ucheldiroedd Cymru\u201d a gellir ei weld yma: https:\/\/www.scientirect.com\/science\/article\/abs\/pii\/S2212041621000115<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Mae myfyriwr PhD KESS 2 Prifysgol Bangor, Ashley Hardaker, a basiodd ei viva PhD yn ddiweddar, wedi cyhoeddi ail bapur o’i PhD yn y cyfnodolyn Ecosystem Services (Factor Effaith 6.33). Mae’r papur hwn yn gwerthuso canlyniadau posibl ystod o ddulliau arbed tir a rhannu tir i gynyddu gorchudd coed ar werth economaidd gwasanaethau ecosystem a… Darllen mwy »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":8149,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[273,306,326,364,327,437,284,469],"class_list":["post-8148","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news","tag-bangor-university","tag-biology","tag-environment","tag-forestry","tag-natural-resources","tag-publication","tag-sustainability","tag-wwd2022"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8148","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8148"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8148\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8153,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8148\/revisions\/8153"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}