{"id":9030,"date":"2022-03-03T15:38:57","date_gmt":"2022-03-03T15:38:57","guid":{"rendered":"https:\/\/kess2.ac.uk\/?p=9030"},"modified":"2022-03-03T15:59:04","modified_gmt":"2022-03-03T15:59:04","slug":"nawaf-aldabashi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/nawaf-aldabashi\/","title":{"rendered":"Radar maint cerdyn credyd yn caniat\u00e1u monitro ymreolaethol cychod gwenyn"},"content":{"rendered":"

\"\"

Nawaf Aldabashi with his radar pointed at a hive in the background<\/p><\/div><\/p>\n

Ar 6 Mehefin 2021 cyflwynodd Nawaf Aldabashi, myfyriwr PhD KESS 2 o Brifysgol Bangor, ei ddyfais radar monitro gwenyn m\u00eal arloesol yn Symposiwm Microdon Rhyngwladol IEEE, a gynhelir yn rhithwir o Atlanta yn yr Unol Daleithiau.<\/strong> Roedd y digwyddiad yn gyfuniad o bresenoldeb ar-lein ac wyneb yn wyneb a rhoddwyd cyfle i Nawaf arddangos o bell ei ddyluniad a\u2019i ddatblygiad o system radar symudol hynod sensitif a ddefnyddir i olrhain gwenyn.<\/p>\n

Mae’r system radar, sy’n gludadwy oherwydd ei fod oddeutu maint cerdyn credyd, yn gallu monitro ystod eang o dargedau, gan gynnwys pryfed. Fel rhan o ymchwil Nawaf, defnyddiwyd y radar yn benodol ar gyfer monitro a gwerthuso lefelau gweithgaredd cychod gwenyn a chacwn. Wedi’i oruchwylio gan academyddion Prifysgol Bangor Dr Cristiano Palego<\/a> a Dr Paul Cross<\/a>, mae’r prosiect ymchwil hwn a ariennir gan KESS 2 yn defnyddio’r system radar i ddarparu gwell dealltwriaeth o ymddygiad gwenyn a’u rhyngweithio \u00e2’u hamgylcheddau.<\/p>\n

Roedd y radar, o\u2019i osod o flaen cwch gwenyn, yn dangos ei allu i adnabod symudiadau gwenyn. Roedd hyn yn fodd o adnabod gwenyn oedd yn dod i mewn, yn mynd allan ac yn hofran o amgylch y gwch. Defnyddiwyd y radar ymhellach i nodi llofnodion micro-Doppler<\/em> gwenyn, sydd yn ei dro yn caniat\u00e1u canfod amlder curiad adenydd unigol. Dangosodd profion pellach fod y radar hefyd yn gallu adnabod gwahanol guriadau adenydd pryfed, sy’n golygu y gellir ei ddefnyddio fel dyfais i ddosbarthu gwahanol rywogaethau o bryfed sy’n hedfan.<\/p>\n

Dywedodd Dr. Cristiano Palego,<\/p>\n

\u201cMae hwn wedi bod yn ymdrech ymchwil hynod ddiddorol ar nifer o lefelau. Mae wedi rhoi arf pwerus a chost isel i ni fonitro statws ac ymddygiad peillwyr na chredwyd ei fod yn bosibl ddwy flynedd yn \u00f4l. Mae hefyd wedi grymuso partneriaeth o ymchwil a diwydiant i ymgymryd \u00e2 heriau technolegol a chynaliadwyedd wrth greu cyfleoedd ar gyfer arloesi, busnes ac addysg i gyd ar unwaith.”<\/p>\n

Mae prosiect Nawaf yn partneru \u00e2 chynnyrch S&A<\/a>, un o gynhyrchwyr ffrwythau meddal mwyaf Ewrop sy\u2019n adnabyddus am weithredu peillio biolegol yn seiliedig ar gacwn.<\/p>\n

Dywedodd Edward Palmer, cyfarwyddwr technegol cynnyrch S&A,<\/p>\n

\u201cFel t\u00eem, rydyn ni wedi gweithio\u2019n galed i ddefnyddio syniadau newydd i ddatblygu technoleg gadarn, sydd, yn bwysig, ddim yn amharu ar ymddygiad naturiol y gwenyn ac sy\u2019n caniat\u00e1u i ni nawr eu monitro\u2019n gywir mewn amser real. Mae hyn wedi gwella ein dealltwriaeth o sut mae\u2019r peillwyr pwysig hyn yn rhyngweithio \u00e2\u2019n cnydau a sut y gallwn eu cefnogi\u2019n well. Rydym wedi herio ffiniau a syniadau confensiynol ymhellach, drwy ddatblygu technoleg sy\u2019n gyfeillgar i wenyn.<\/p>\n

Rwyf hefyd wedi fy nghyffroi gan ddatblygiad ein t\u00eem o’r hyn a oedd yn syniad a gyflwynais i ddechrau ar gyfer y cysyniad o fonitro radar \u00e2 chymorth nanoronynnau bedair blynedd yn \u00f4l, i brototeipiau gweithredol. Mae\u2019n gam arwyddocaol arall ymlaen yn ein taith o ddatblygiadau technolegol gyda\u2019n gilydd, a fydd yn cefnogi gwasanaethau peillio gwenyn a biolegol ar gyfer tyfwyr yn fyd-eang yn ogystal \u00e2 bod yn drosglwyddadwy ar draws llawer o ddiwydiannau eraill yr ydym wedi\u2019u nodi. Mae gweithio gyda th\u00eem Bangor dros y blynyddoedd diwethaf wedi bod yn gyffrous, oherwydd fel ni maen nhw wedi\u2019u gwreiddio mewn realiti ymarferol, ond heb fod yn gyfyngedig mewn creadigrwydd i helpu i ddatrys ein heriau\u201d.<\/p>\n

Rhannodd Dr. Paul Cross ei farn am y prosiect a chyflawniadau cyffredinol y gr\u0175p trwy ddweud,<\/p>\n

“Mae’r ymchwil a wnaed ym Mangor o dan raglen KESS 2 wedi bod yn daith o ddarganfod gwyddonol. O’r Tabula rasa cychwynnol, rydym wedi datblygu tag sy’n gweithredu’n ysgafn, heb fatris ar gyfer olrhain m\u00eal a chacwn; gallwn ragweld gyda ~ 95% yn gywir beth fydd cacwn yn ei wneud wrth adael y nyth (chwilota am adnoddau neu fforio); pennu taflwybrau gwenyn sy\u2019n dod i mewn ac allan gan ddefnyddio effaith Doppler a monitro gwenyn unigol o fewn y cwch\/nythfa gan ddefnyddio tracio thermol ac algorithmau ffansi.<\/p>\n

Mae pob un o’r uchod yn cyd-fynd \u00e2 pheirianneg amledd electronig a radio arloesol, dylunio radar a dysgu AI, gan ganiat\u00e1u olrhain amser real bron am gost ariannol gymharol isel. Rydyn ni wedi arloesi a gwthio ffiniau’r ddisgyblaeth tuag at yr 22ain Ganrif.”<\/p>\n

Ychwanegodd Nawaf,<\/p>\n

“Rwyf wedi bod yn ffodus i weithio ochr yn ochr \u00e2 phobl wych a’m galluogodd i ddylunio a datblygu’r radar. Roedd yn fraint mynychu Cynhadledd Rhithwir IMS IEEE a oedd yn brofiad gwych a roddodd y cyfle i mi rannu ein hymchwil a dangos ein canfyddiadau gyda ymchwilwyr o ystod eang o ddisgyblaethau.\u201d<\/p>\n

Gellir gweld cyflwyniad IEEE Nawaf yma:<\/p>\n