{"id":9720,"date":"2023-01-25T12:21:18","date_gmt":"2023-01-25T12:21:18","guid":{"rendered":"https:\/\/kess2.ac.uk\/?p=9720"},"modified":"2023-01-25T12:21:18","modified_gmt":"2023-01-25T12:21:18","slug":"cutting-river-pollution-from-disused-mines","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/cutting-river-pollution-from-disused-mines\/","title":{"rendered":"Gwobr i ymchwilydd KESS 2 am ei waith ar dorri llygredd afonydd o fwyngloddiau segur"},"content":{"rendered":"

\"Aaron<\/p>\n

Mae ymchwilydd KESS 2 o Brifysgol Abertawe, Aaron Todd, wedi ennill y wobr gyntaf mewn cynhadledd ryngwladol am ei ymchwil ar fynd i’r afael \u00e2 llygredd afonydd o fwyngloddiau segur.<\/strong> Wedi’i leoli yn Adran Daearyddiaeth Prifysgol Abertawe, mae Aaron yn gwneud PhD ar feintioli llygredd afonydd ac mae wedi defnyddio dulliau mesur llif gwanhau halen; techneg ar gyfer amcangyfrif llif nant fechan yn gyflym ac yn hawdd. Mae wedi bod yn gwneud ei waith maes yng ngwaith plwm Nant y Mwyn yn Sir Gaerfyrddin, a adawyd yn wag ym 1932.<\/p>\n

Mae gan Gymru dros 1,300 o fwyngloddiau metel segur, ac mae pob un ohonynt yn effeithio i ryw raddau ar yr amgylchedd. Mae ymchwil Aaron yn helpu i fonitro llygredd o\u2019r mwynglawdd sy\u2019n llifo i Afon ac Aber Tywi. Mae Nant y Mwyn yn enghraifft arbennig o ddramatig, yn llygru bron y cyfan o Afon Tywi gyda sinc i lefel uwchlaw safonau cemegol Cyfarwyddeb Fframwaith D\u0175r yr UE. Dim ond os gellir mapio a deall y llwybrau a’r prosesau trosglwyddo llygryddion y gellir trin y safleoedd hyn.<\/p>\n\"\"\n

Yn ddiweddar, cyflwynodd ei ymchwil i arbenigwyr yng Nghynhadledd y Gymdeithas D\u0175r Mwyngloddio Ryngwladol yn Seland Newydd a dyfarnwyd y wobr gyntaf iddo, a ddaeth gyda bwrsariaeth o \u00a31500. Hefyd rhoddodd Aaron ail gyflwyniad ar ran ei gyd-ymchwilydd PhD KESS 2, Stuart Cairns.<\/p>\n

Eglurodd Aaron:<\/p>\n

\u201cRwyf wedi defnyddio amrywiaeth o ddulliau i asesu\u2019r llif d\u0175r a\u2019r llygredd canlyniadol ar draws safle Nant y Mwyn, gan gynnwys mesur llif gwanhau halen, a ddefnyddiais ac a ddysgais yn ddiweddar yn Ynysoedd y Philipinau. Rwyf hefyd yn defnyddio samplu synoptig a chwistrelliad olrhain, sydd, er ei fod yn weddol gyffredin yn yr Unol Daleithiau, yn parhau i fod yn weddol brin yn y DU.<\/p>\n

Mae Stuart Cairns wedi bod yn ymchwilio i\u2019r defnydd o fio-olosg \u2013 biomas wedi\u2019i byrolysu \u2013 i gael gwared ar halogion o amrywiaeth o ddyfroedd yr effeithiwyd arnynt, megis d\u0175r ffo oddi ar y draffordd. Bu ef a minnau yn treialu ei ddefnydd mewn dau fwynglawdd metel: yn gyntaf yn Nant y Mwyn ac wedi hynny ym Mynydd Parys yn Ynys M\u00f4n, a dyna y siaradais amdano yn y gynhadledd. Canfuom y gall y bio-olosg gael gwared ar dros 90% o’r metelau sy’n peri pryder mewn dim ond munud, sy’n ganlyniad addawol iawn.<\/p>\n

Fe wnaeth KESS 2 fy ngalluogi i fynychu\u2019r gynhadledd ryngwladol hon gan fod cyllideb teithio\u2019r ysgoloriaeth yn cynnwys fy ffioedd hedfan, gwesty a chynadledda.\u201d<\/p>\n

Dywedodd Pete Stanley, Uwch Gynghorydd Arbenigol Mwyngloddiau Gadael yn Cyfoeth Naturiol Cymru, sy\u2019n noddi ymchwil Aaron yn rhannol:<\/p>\n

\u201cMae ymchwil Aaron yn Nant y Mwyn wedi helpu i ddod \u00e2 mwy o eglurder ar y pwysau llygru sy\u2019n bresennol. Mae hyn wedi galluogi gosod gorsafoedd mesur llif mewn ffynonellau allweddol sydd, o’u cyfuno \u00e2 ffynonellau gwasgaredig ehangach, yn llywio dichonoldeb parhaus a chynllun gwaith ymyrryd gwrth-lygredd fesul cam.<\/p>\n

Mae Nant y Mwyn wedi dod yn safle allweddol o fewn y Rhaglen Mwyngloddiau Metel gan mai dyma’r brif fwynglawdd sy’n llygru ar Afon Tywi. Bydd gwaith yma yn gwella darn hirach o afon nag mewn unrhyw fwynglawdd arall yng Nghymru.\u201d<\/p>\n

Mae Ysgoloriaethau Sgiliau Economi Gwybodaeth (KESS 2) yn fenter sgiliau lefel uwch Cymru gyfan a arweinir gan Brifysgol Bangor ar ran y sector AU yng Nghymru. Fe\u2019i hariennir yn rhannol gan raglen gydgyfeirio Cronfa Gymdeithasol Ewrop (ESF) Llywodraeth Cymru ar gyfer Gorllewin Cymru a\u2019r Cymoedd.<\/p>\n

Cyhoeddiadau:<\/h2>\n

Defnyddio Chwistrelliad Tracer a Samplu Synoptig, a Llif Gwanhau Halen i Fesur Fflwcsau Metel mewn Trothwy Tymherus yn y DU. Todd, Aaron Martin Lawrence; Robertson, Iain; Walsh, Rory P.D.; Byrne, Padrig; Edwards, Paul; Williams, Tom (2022):<\/strong><\/p>\n

https:\/\/www.imwa.info\/imwa-awards\/best-student-presentation.html<\/a><\/p>\n

https:\/\/www.imwa.info\/docs\/imwa_2022\/IMWA2022_Todd_307.pdf<\/a> \u00a0[dolen uniongyrchol]<\/p>\n

Erthyglau cysylltiedig:<\/h2>\n

https:\/\/www.swansea.ac.uk\/press-office\/news-events\/news\/2023\/01\/swansea-researchers-prize-for-work-on-cutting-river-pollution-from-disused-mines.php<\/a><\/p>\n

https:\/\/www.bbc.co.uk\/news\/uk-wales-58276244<\/a><\/p>\n

https:\/\/cdn.cyfoethnaturiol.cymru\/media\/679805\/nant-y-mwyn-mine-case-study_2014_05.pdf<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mae ymchwilydd KESS 2 o Brifysgol Abertawe, Aaron Todd, wedi ennill y wobr gyntaf mewn cynhadledd ryngwladol am ei ymchwil ar fynd i’r afael \u00e2 llygredd afonydd o fwyngloddiau segur. Wedi’i leoli yn Adran Daearyddiaeth Prifysgol Abertawe, mae Aaron yn gwneud PhD ar feintioli llygredd afonydd ac mae wedi defnyddio dulliau mesur llif gwanhau halen;… Darllen mwy »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9722,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[326,327,278,358,299],"class_list":["post-9720","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news","tag-environment","tag-natural-resources","tag-phd","tag-presentation","tag-swansea-university"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9720","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9720"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9720\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9725,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9720\/revisions\/9725"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9720"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9720"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kess2.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9720"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}